شرکت تعاونی، شرکتی است که توسط چند نفر از یک صنف و با تناسبی مشابه، تشکیل شده که هدف آن ها، رسیدن به منافعی مشترک، بهبود وضعیت اقصادی، تامین رفاه و نیازهای خود می باشد. از جمله این اهداف می توان به کسب اعتبار، تهیه مسکن، دریافت وام و ارائه خدمات مناسب اشاره کرد.
برای تاسیس شرکت تعاونی، نیاز به حداقل دو نفر بوده که یکی از آن ها مدیر عامل و مابقی،اعضای هیئت مدیره می باشند. علاوه بر هیئت مدیره، این نوع شرکت ها به یک مجمع عمومی و تعدادی بازرس نیز نیاز خواهند داشت. همچنین، نوع فعالیت چنین شرکت هایی معمولا تجاری و مربوط به تولید و توزیع بوده و هر آنچه که در آن بدست می آید، با سودی بسیار جزئی، بین اعضای شرکت تقسیم می شود.
بطور کلی، شرکت های تعاونی از نظر نوع فعالیت، به دو گروه تقسیم می شوند:
- شرکت تعاونی تولیدی:
این نوع شرکت های تعاونی به فعالیت در زمینه های عمران و آبادانی شهری و روستایی، صنعت، معدن، کشاورزی، دامداری، دامپروری و شیلات می پردازند و بطور کلی، هدف آن ها اداره یک واحد تولیدی می باشد. - شرکت تعاونی توزیعی:
این نوع شرکت های تعاونی در زمینه تهیه و توزیع کالا، خدمات، مسکن و تامین دیگر نیازهای اعضای شرکت فعالیت می نمایند.
همچنین، شرکت های تعاونی از نظر عضویت به دو گروه کلی تقسیم میشوند:
- شرکت تعاونی عام
عضویت در این نوع شرکت تعاونی، برای تمامی افراد آزاد بوده و تعداد اعضای آن دست کم 500 نفر می باشد. همچنین، موسسین شرکت جهت تامین بخشی از سرمایه اولیه و یا افزایش آن، می توانند سهام شرکت را به مردم عادی بفروشند. - شرکت تعاونی خاص
عضویت در این نوع شرکت تعاونی، تنها برای گروه خاصی از مردم مانند دانشجویان، کشاورزان، پزشکان، کارگران، مهندسان و دیگر مشاغل خاص امکان پذیر است. همچنین، عضویت در این نوع شرکت ها، از هیچ محدودیتی برخوردار نبوده و شرکت موظف به پذیرش متقاضیان واجد شرایط می باشد.